HASTALAR & AİLELERİ

HİPERTANSİYON

Tansiyon nedir?
Tansiyon, kalbiniz vücudunuza kan pompalarken kanın damar duvarlarına uygulamış olduğu itme gücüdür. Yüksek tansiyonunuzun olması bu basıncın çok yüksek olması anlamına gelir. Yüksek tansiyon, böbrek hastalığı, kalp krizleri ve felcin önde gelen sebebidir.

Yüksek tansiyonum olup olmadığını nasıl bilebilirim?
Yüksek tansiyon olan çoğu kişide herhangi bir belirti olmaz. Farkında olmadan yıllarca yüksek tansiyona sahip olabilirsiniz. Bu nedenle çoğunlukla “sessiz katil” olarak anılır. Yüksek tansiyonunuz olduğunu öğrenmenin tek yolu ölçtürmektir.

Tansiyon nasıl ölçülür?
Tansiyon kolunuza kan basıncı manşonu sararak ölçülür. Nabız sesi dinlenirken, manşon pompalanarak şişirilip, söndürülür. Tansiyon iki rakam olarak ölçülür. Üstteki rakam (sistolik basınç) kalbiniz atarken oluşan basınçtır. Alttaki rakam (diyastolik basınç) kalbiniz iki atım arasında dinlenirken oluşan basınçtır. 120/80 olarak ölçülen bir tansiyon “120’ye 80” olarak okunur.  18 ve üzeri yaştaki erişkinlerde normal tansiyon 120/80 seviyesinin altındadır. Genel olarak 18 ve üzeri yaştaki erişkinlerde 140/90 ve üzerinde seyreden tansiyon yüksek olarak tanımlanır. Tek seferlik yüksek çıkan ölçüm, yüksek tansiyona sahip olduğunuz anlamına gelmez. Sağlık hizmetleri sağlayıcınıza düzenli ziyaretlerde bulunup, takip edilerek teyit edilmelidir.

Yüksek tansiyon ciddi bir sorun mudur?
Evet. Yüksek tansiyon vücudunuzdaki böbrek ve kalp de dahil olmak üzere pek çok organda soruna yol açabilir. Kalbinizin daha fazla çalışmasına neden olur. Bu durum, zamanla kalbinizin genişlemesine ve zayıflamasına yol açar, bu da kalp krizi ve felç riskinizi arttırır. Ayrıca böbreklerinizdeki kılcal damarlara zarar verebilir. Bu durum da zamanla böbrek hastalığına veya böbrek yetmezliğine neden olabilir. Erken yaşta ölüme de neden olabilir. Aslında Amerikan Kalp Birliğinin yayınlamış olduğu son raporlardan birine göre yüksek tansiyon neredeyse günde 1000 ölüme etki ediyor! Tansiyonunuzu kontrol altında tutmak, bu problemlere yönelik riskinizi düşürür. Bu nedenle yüksek tansiyonunuz olup olmadığını öğrenmeniz ve tedavi görmeniz önem taşımaktadır.

Yüksek tansiyonum varsa ne yapmalıyım?
Sağlıklı öğünler tüketin, düzenli olarak egzersiz yapın ve tuz tüketiminizi kısıtlayın. Ayrıca tansiyonunuzu kontrol altında tutmak için ilaç almanız gerekebilir. Böbrek hastalığına veya kalp krizi ve felç de dahil olmak üzere diğer sağlık sorunlarına neden olma riskini azaltmanın tek yolu tansiyonunuzu kontrol altında tutmaktır.

Yüksek tansiyonun nedeni nedir?
Yüksek tansiyonun tam olarak nedenleri bilinmemektedir. Ancak gelişmesinde aşağıda sıralanan bazı etkenler rol oynayabilir:

  • Sigara
  • Aşırı kilo
  • Fiziksel aktivite azlığı
  • Diyetinde çok fazla tuz bulundurma
  • Aşırı alkol tüketimi (günde 1 veya 2 kadehten fazla)
  • İleri yaş
  • Ailede yüksek tansiyon geçmişi (kalıtım)
  • Irk (Yüksek tansiyon, Beyaz Amerikalılara göre Afro-Amerikalılarda daha sık ve şiddetli olarak görülmektedir)
  • Kronik böbrek hastalığı

Yüksek tansiyon nasıl tedavi edilir?
Yüksek tansiyonun çaresi yoktur. Ancak tedavi ile çok yüksek olan tansiyonunuz düşürülebilir. Yüksek tansiyon hafif şiddetteyse, bazen daha sağlıklı bir yaşam tarzına geçerek kontrol altına alınabilmektedir.

Yüksek tansiyon nasıl tedavi edilir?
Sağlık hizmetleri sağlayıcınız size uygun bir tedavi planı oluşturacaktır. Tedavi planınız, test sonuçlarınız, fiziksel muayeneniz ve bireysel ihtiyaçlarınız göz önünde bulundurularak oluşturulacaktır. Sağlıklı yaşam tercihleri yapmak, tedavinin önemli bir bölümüdür. Yüksek tansiyonu kontrol altına almaya yardımcı olabilir. Bunların arasında fazla kiloları verme, daha az yağlı ve tuzlu öğünler tüketme, erkeklerde günde iki kadehten ve kadınlarda günde bir kadehten fazla olmayacak şekilde alkol tüketimini kısıtlama ve sağlık hizmetleri tedarikçinizin onaylayacağı bir düzenli egzersiz programına başlama sayılabilir. Sigara içiyorsanız, sağlık hizmetleri tedarikçiniz bırakmanızı tavsiye edecektir. Sigara içmek, kalp krizi ve felç gibi komplikasyonların riskini arttırır. Tansiyonunuzu kontrol altına almak için ilaç da gerekebilir. Yüksek tansiyona etkili birçok ilaç mevcut. Bazen birkaç farklı ilacın kombinasyonu gerekebilir. Bu ilaçlar, kendinizi iyi hissetseniz dahi tavsiye edilen şekilde kullanılmalıdır. Çünkü yüksek tansiyon herhangi bir belirti olmadığı zaman bile zarar verir.

Özel bir diyete uymam gerekecek mi?
Aşırı kiloluysanız sağlık hizmetleri tedarikçiniz kilo vermenizi talep edebilir. Ayrıca çoğu sağlık hizmetleri tedarikçisi, yüksek tansiyon tedavisinin bir parçası olarak hastalarına düşük yağ ve tuz içeren bir diyet önermektedir. Yemeklere lezzet katmak için tuz yerine baharatlar ve bitkiler kullanılabilir. Sağlık hizmetleri tedarikçiniz, tansiyonunuzu kontrol altında tutmaya yardımcı olması adına doğru gıdalardan doğru miktarlarda tüketmeyi öğrenmeniz konusunda size yardımcı olacak bir lisanslı diyetisyene sevk edebilir. Böbrek hastalığı veya diyabetiniz varsa sağlık hizmetleri tedarikçiniz ile görüşmeden diyetinizde değişiklik yapmamalısınız.

Tansiyonumu kontrol altında tutmaya yardımcı olmak için başka neler yapmalıyım?
aşağıdakiler yaparak kendinize yardımcı olabilirsiniz:

  • Düzenli olarak sağlık kontrolünden geçin
  • Kendinizi iyi hissetseniz dahi bütün ilaçlarınızı tavsiye edilen şekilde alın
  • Diyet ve egzersiz konusunda sağlık hizmetleri tedarikçinizin tavsiyelerine uyun
  • Sigara kullanıyorsanız bırakın
  • Günde bir onstan (29.57 ml) fazla alkol tüketmekten kaçının
  • Bakım planınıza bütün ailenizi dahil edin

Sorularınız veya sorunlarınız olduğunda sağlık hizmetleri tedarikçiniz ile görüşmekten çekinmeyin. Tedavi planınıza katılım gösterseniz, tansiyonunuzu kontrol altında tutabilir ve ciddi komplikasyonları engellemeye yardımcı olabilirsiniz.

Erişkinlerde ve çocuklarda KBH’nin nedeni nedir?
Erişkinlerde KBH’nin en büyük nedenleri diyabet ve yüksek tansiyondur. Çocuklarda KBH’nin en büyük nedenleri henüz bunlar değildir. Ancak, çoğunlukla aşırı kilolu çocuk sayısındaki artış nedeniyle çocuklar arasında da diyabet ve yüksek tansiyon artmaktadır. Aşırı kilolu olmak, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve KBH gibi ciddi sağlık sorunlarının gelişmesini riskini önemli ölçüde arttırmaktadır. Mevcut durumda çocuklarda KBH gelişiminin en büyük nedenleri arasında aşağıdakiler yer almaktadır:

  • İdrar yolunda normal idrar akışını engelleyen sorunlar
  • Böbreklerde sıvı dolu kistlerin gelişip, zamanla büyümesine yol açan Polikistik böbrek hastalığı (PBH) gibi kalıtsal rahatsızlıklar,
  • Fokal segmental glomerüloskleroz (FSGS) gibi böbreklerin filtreleme birimlerine (glomerüller) zarar veren rahatsızlıklar
  • Hemolitik üremik sendrom (HÜS), hem kan hem de damarları etkileyen bir hastalık. Böbreklerdeki kılcal damarların zarar görmesinin sonucu olarak böbrek yetmezliği oluşabilir. HÜS ayrıca kalp ve beyin gibi diğer organları da etkileyebilir.

Yüksek tansiyon ile KBH nasıl bağlantılıdır?
Yüksek tansiyon, erişkinlerde KBH’nin ve çocuklarda KBH’nin kötülemesine katkıda bulunan önemli nedenlerden biridir. Yüksek tansiyon ayrıca böbrek hastalığının bir komplikasyonu olabilir. Böbrekler, tansiyonun sağlıklı bir seviyede tutulmasında kilit rol oynamaktadır. Çocuğunuzun böbrekleri zarar görmüşse, tansiyonu düzenlemeye daha az yardımcı olabilir. Bunun sonucu olarak çocuğun tansiyonu yükselir ve KBH kötüler. Çocuğunuzun tedavi planına dikkatli bir şekilde uyulduğundan ve tansiyonunun kontrol altında tutulduğundan emin olmak, böbrek hastalığının kötülemesini engellemeye yardımcı olabilir.

HİPERTANSİYON

SOURCE

© 2015 Ulusal Böbrek Vakfı. Her hakkı saklıdır.

Paylaşılan bilgiler, hasta içeriğimizle ilgili olarak kılavuzlar geliştiren tıbbi danışma kurulumuz da dahil olmak üzere tamamen bünyemizdeki uzmanlar tarafından konuyla ilgili olarak geliştirilmiştir. İşbu bilgiler tıbbi tavsiye oluşturmamaktadır. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Ulusal Böbrek Vakfı ile ilgili hiç kimse tıbbi soruları e-mail yoluyla cevaplamayacaktır. Belirli tedavi tavsiyeleri ile ilgili olarak lütfen bir doktora danışın.