HASTALAR & AİLELERİ

DİYABET

Diyabet — Böbrek Hastalığı için Büyük bir Risk Faktörüdür
Diabetes mellitus, genellikle diyabet denilir, vücudunuzun yeterince insülin üretmediği veya normal insülin miktarını düzgün bir şekilde kullanmadığı bir hastalık türüdür. İnsülin kandaki şeker oranını düzenleyen bir hormondur. Yüksek kan şekeri seviyesi vücudunuzun pek çok yerinde soruna neden olabilir.

Farklı diyabet türleri var mıdır?
En yaygın türleri Tip 1 ve Tip 2’dir. Tip 1 diyabet genellikle çocuklarda olur. Juvenil diyabet veya insüline bağımlı diyabet de denilir. Bu tipte, pankreasınız yeterli insülin üretmez ve hayatınız boyunca insülin enjeksiyonu almak durumundasınız. Daha yaygın olan Tip 2 diyabet genellikle 40 yaş üstü bireylerde gelişir ve erişkin diyabeti denir. İnsüline bağımlı olmayan diyabet de denir. Tip 2 de pankreasınız insülin üretir, ancak vücudunuz düzgün şekilde kullanamaz. Yüksek kan şekeri genellikle diyet ve/veya ilaçla kontrol edilebilir, buna rağmen bazı hastaların insülin alması gerekir. Tip 2 diyabet özellikle Afro-Amerikalılar, Kızılderililer, Latin Amerikalılar ve Asyalı Amerikalılar arasında yaygındır.

Diyabet böbreklere ne yapar?
Diyabet ile vücuttaki kılcal damarlar zarar görür. Böbreklerdeki damarlar zarar gördüğünde böbrekleriniz kanınızı düzgün şekilde temizleyemez. Vücudunuz, olması gerekenden daha fazla su ve tuz tutmaya başlar, bu da kilo alımına ve ayak bileklerinde şişliğe sebep olabilir. Ayrıca kanınızda atık maddeler birikir. Diyabet ayrıca vücudunuzda sinirlere zarar verebilir. Bu da mesanenizi boşaltmanızda zorlanmaya neden olabilir. Dolu mesaneden kaynaklanan basınç geri itme yapıp böbreklere zarar verebilir. Ayrıca mesanenizde uzun süre sidik beklemesi durumunda, yüksek şeker seviyesi bulunan sidikte hızlı bakteri üretimi nedeniyle enfeksiyon gelişebilir.

Kaç diyabet hastasında böbrek hastalığı gelişir?
Tip 1 (juvenil) diyabet bulunan hastaların yaklaşık %30’u ve Tip 2 (erişkin) diyabeti bulunan hastaların %10 ile 40’ı eninde sonunda böbrek yetmezliği çekecektir.

Diyabetli hastalarda böbrek hastalığının erken belirtileri nelerdir?
Diyabetik böbrek hastalığının en erken belirtisi idrarda artan albümin atımıdır. Doktorunuzun ofisinde yaptığı genel testlerin böbrek hastalığına işaret etmesinden çok önce bu durum oluşur, bu nedenle bu testi yıllık olarak yaptırmanız oldukça önemlidir. Kilo alımı ve ayak bileklerinde şişlik oluşabilir. Geceleri tuvalete daha çok çıkarsınız. Tansiyonunuz çok yükselebilir. Diyabetli bir birey olarak kan, idrar ve tansiyonunuzu en az yılda bir kere kontrol ettirmeniz gerekmektedir. Böylece hastalığınızı daha iyi kontrol eder, yüksek tansiyon ve böbrek hastalığının erken tedavisini sağlarsınız. Diyabetinizin kontrolünü sağlamak, şiddetli böbrek hastalığı gelişmesi riskinizi azaltmaya yardımcı olabilir.

Diyabetli hastalarda böbrek hastalığının ileri safhalarda belirtileri nelerdir?
Böbrek yetmezliği oldukça kan üre nitrojeni (BUN) ile kreatinin seviyeleri yükselecektir. Bulantı, kusma, iştah kaybı, güçsüzlük, artan yorgunluk hissi, kaşıntı, kas krampları (özellikle bacaklarınızda) ve anemi (düşük kan sayımı) yaşayabilirsiniz. Daha az insülin ihtiyacınız olduğunu fark edebilirsiniz. Bunun nedeni hastalıklı böbreklerin daha az insülin parçalanmasına neden olmasıdır. Bu belirtilerden herhangi birinin gelişmesi durumunda doktorunuzu arayın.

Böbreklerim zarar görmüşse ne olacak?
Doktorunuz öncelikle diyabetin mi zarara neden olduğunu bulması gerekir. Başka hastalıklar da böbreğe zarar verebilir. Böbrekleriniz daha iyi ve daha uzun süre çalışır, eğer:
Diyabetinizi kontrol ederseniz

Yüksek tansiyonu kontrol ederseniz
İdrar yolu enfeksiyonları için tedavi olursanız

Üriner sisteminizdeki sorunları çözerseniz

Böbreklere zarar verebilecek ilaçlardan kaçınırsanız (özellikle reçetesiz satılan ağrı ilaçları)

Başka herhangi bir problem bulunmaması durumuzda doktorunuz böbreklerinizin olabildiğince uzun çalışmasını sağlamaya uğraşacaktır. Anjiyo tensin dönüştürücü enzim (ACE) denilen yüksek tansiyon ilaçlarının, böbreklerdeki fonksiyon kaybını yavaşlattığı gözlenmiştir.
Böbreklerin olabildiğince uzun süre çalış durumda kalması nasıl sağlanır?
Nefrolog denilen böbrek doktoru, tedavinizi sizinle, aileniz ve diyetisyeninizle birlikte planlayacaktır. Böbreklerinizi sağlıklı tutmak için akılda tutmak gereken iki şey: yüksek tansiyonu ACE inhibitörüyle kontrol etmek ve renal diyabetik diyetinizi uygulamak. Diyetinizde proteini kısıtlamak da yardımcı olabilir. Diyetisyeninizle birlikte diyetinizi planlayabilirsiniz. Böbrek ve Diyabet dostu tarifler için Böbrek Mutfağımızı ziyaret etmek üzere burayı tıklayın.

Diyabetli hastalarda son evre renal yetmezlik nedir?
Son evre renal yetmezlik veya böbrek yetmezliği, böbreklerinizin artık sizi makul sağlık seviyesinde tutamaması durumunda ve diyaliz veya transplantasyon gerekmesi durumunda ortaya çıkar. Böbrekleriniz sadece %10 veya 15 seviyesinde çalışması durumunda oluşur.

Diyabet hastalarında böbrek yetmezliği nasıl tedavi edilir?
Böbreklerinizde yetmezlik olduğu zaman üç tedavi şekli kullanılabilir: böbrek transplantasyonu, hemodiyaliz ve periton diyalizi. Böbrek yetmezliğiniz ile ilgili tedavi opsiyonlarınıza yönelik daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Diyabetli bir hastaya böbrek transplantasyonu yapılabilir mi?
Evet. Yeni böbreği aldığınızda daha yüksek dozda insülin ihtiyacınız olabilir. İştahınız artacaktır, o nedenle yeni böbreğiniz insülini hastalıklı böbreğinizden daha iyi parçalayacaktır. Vücudunuzun yeni böbreği reddetmesini engellemek için stereoit kullanacaksınız. Yeni böbreğinizin başarısız olması durumunda, başka böbrek beklerken diyaliz tedavisi başlayabilir. Böbrek transplantasyonu hakkında daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın.

Peki ya pankreas transplantasyonu?
Bazen böbrek ile birlikte pankreas transplantasyonu yapmak mümkün olabiliyor. Bu olasılıkla ilgili olarak doktorunuz size tavsiyede bulunacaktır.

Diyabetli hastaların geleceğine yönelik öngörüler nelerdir?
Bugün diyabet araştırmalarına giderek daha fazla yatırım yapılıyor. Diyabetin engellenmesi ve çaresinin bulunmasını umuyoruz. Bu arada diyabetinizi aşağıdaki yöntemlerle daha iyi yönetebilirsiniz:

  • Kan glikoz seviyenizi evde gözlemleme
  • Tansiyonunuzu kontrol etme bilincini koruma ve belki de tansiyonunuzu evde gözlemleme
  • Size özel sunulan diyeti takip etme

DİYABET

KAYNAK

© 2015 Ulusal Böbrek Vakfı. Her hakkı saklıdır.

Paylaşılan bilgiler, hasta içeriğimizle ilgili olarak kılavuzlar geliştiren tıbbi danışma kurulumuz da dahil olmak üzere tamamen bünyemizdeki uzmanlar tarafından konuyla ilgili olarak geliştirilmiştir. İşbu bilgiler tıbbi tavsiye oluşturmamaktadır. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Ulusal Böbrek Vakfı ile ilgili hiç kimse tıbbi soruları e-mail yoluyla cevaplamayacaktır. Belirli tedavi tavsiyeleri ile ilgili olarak lütfen bir doktora danışın.